సివిల్
సర్వీసెస్ ప్రిలిమిన్స్ జి.యస్ పేపర్ లో సైన్సు ప్రశ్నలు
2019 సివిల్ సర్వీసెస్ ప్రిలిమినరీ ఎగ్జాం జనరల్
స్టడీస్ పేపర్ లో కొన్ని ప్రశ్నలు సైన్సు & టెక్నాలజీ కి సంబంధించినవి ఉన్నాయి. ఇందులో కొన్ని ప్రశ్నలు సామాన్య పాఠకుడి కి అందుబాటులో ఉన్నాయి. మరి కొన్ని ప్రశ్నలు
సాంకేతిక శాస్త్ర లో వస్తున్న నూతన ఆవిష్కరణలు / పరిశోధనలకు సంబంధించినవి ఉన్నాయి. మూడు నాలుగు సంవత్సరాల కిందట సివిల్ సర్వీస్
పరీక్ష లో సైన్సు ప్రశ్నలు కేవలం 10 వ తరగతి సైన్సు బుక్ లో వి వచ్చేవి. ఇప్పుడు కాలను
గుణం గా ప్రశ్నల సరళి / ప్రశ్నించే తీరు బాగా
మారిపోయింది. బాగా చదివిన అభ్యర్ధికి కూడా పరీక్ష హాల్లో తికమక అయ్యేటట్లు ఉంటున్నాయి. ఉదాహరణ కి
, 2019 వచ్చిన కొన్ని ప్రశ్నల కు సంబంధిచిన టాపిక్ లను పరిశీలించటం చేయటం జరిగింది. కనుక
అభ్యర్ధులు ప్రపంచం లో సైన్సు & టెక్నాలజీ లో
వస్తున్న వేగవంతమైన మార్పులను కూడా తెల్సుకోవటం చాలా అవసరం .
1)మీథేన్ హైడ్రేట్ నిక్షేపాలు :
*గ్లోబల్ వార్మింగ్ వల్ల మీథేన్ హైడ్రేట్
డిపాజిట్ ల నుండి మీథేన్ వాయువు విడుదల కావచ్చును. ఆర్కిటిక్ ప్రాంత టుండ్రా లోనూ ,
సముద్ర గర్భాన అతి పెద్ద మీథేన్ హైడ్రేట్ దేపోజిట్ లు కనుగొన బడ్డాయి. వాతావరణం లో
ఉన్న మీథేన్ , 12 సంవత్సరాల తర్వాత ఆక్సీకరణ పద్ధతిలో కార్బన్ డయాక్సైడ్ గాను
మారుతుంది.
*పంట పొలాల లో, పంట పండించిన తర్వాత పంటను /గింజలను
కోస్తారు . వరి గడ్డి / గోధుమ గడ్డి అలాగే ఉండి పోతుంది. ఇలా మిగిలిపోయిన గడ్డి ని
పంట పొలం లోనే కాల్చి వేస్తారు . ఇలా కాల్చినప్పుడు ధూళి కణాలు , నైట్రోజన్
ఆక్సైడ్ , కార్బన్ మోనాక్సైడ్ , సల్ఫర్ డయాక్సైడ్ , సీసం, పాదరసం , హాని కర వాయు
కాలుష్య కారకాలు విడుదల అవుతాయి.
*వ్యవసాయం లో కార్బో ఫురాన్ , మిథైల్
పారాథియాన్ , ఫోరే ట్, ట్రయాజో ఫోస్, వంటివి పెస్టిసైడ్స్ గా వాడుతున్నారు. ఈ
పెస్టిసైడ్స్ / రసాయనాలను , మొక్కలు తమ వేళ్ళ ద్వారా పీల్చుకుంటాయి. ఇలాంటి మొక్కల
పంటను గాని / ఆకులు గాని తిన్న తిన్న జీవులు లను హాని కల్గు తోంది . ముఖ్యం గా
వెన్నెముక గల జీవులకు, పక్షులకు చాలా హాని జరుగుతోంది.
2)మొబైల్ ఫోన్ టెక్నాలజీ :
LTE కి VoLTE కి గల తేడా ఏమిటి ?
LTE: లాంగ్ టర్మ్ ఎవ ల్యూషన్
VoLTE: వాయిస్ ఓవర్ లాంగ్ టర్మ్ ఎవ ల్యూషన్
సాంప్రదాయ LTEనెట్ వర్క్ , డేటా ని , వాయిస్ ని
కలిపి సపోర్ట్ చెయ్య వచ్చును. కొన్ని సమయాల్లో సపోర్ట్ చెయ్య లేక పోవచ్చును. అందు
వలన , మొబైల్ ఫోన్ లో వాయిస్ కాల్ క్వాలిటీ దెబ్బ తిన వచ్చును.
VoLTE అనేది మొబైల్ ఫోన్ నెట్ వర్క్ లో 4 వ తరం టెక్నాలజీ కొందరు అంటున్నారు . VoLTE అనేది ఇంటర్ నెట్ ప్రోటో
కాల్ మల్టీ మీడియా సబ్ సిస్టం యొక్క స్పెసిఫికేషన్ . ఇది వాయిస్ ని, డేటా ని , ఒకే
సారి సపోర్ట్ చెయ్య గలదు, ఒక దాన్ని మరొకటి అడ్డు కోకుండా .
3)పర్యావరణ హానికి సంబంధించిన మైక్రో బీడ్స్ (
సుక్ష్మ పూసలు ) :
కాస్మెటిక్స్ ( సౌందర్యోపకరణాలు) , షవర్ జెల్స్
(స్నానం చేసేటప్పుడు వాడేవి ) , టూత్ పేస్టు లలోను , పేస్ క్రీం లలోనూ సూ క్ష్మాతి
సూక్ష్మ ప్లాస్టిక్ పూసలు ఉంటాయి . వీటి సైజు 5 మిల్లి మీటర్ల కన్నా చిన్న గా
ఉంటుంది. ఇవి ప్లాస్టిక్ ముక్కల వంటివి. 0.2 అంగుళాల కన్నా తక్కువ పొడుగు ఉంటాయి.
మనం చేసే స్నానo తర్వాత , ఇవి డ్రైనేజ్ లోకి వెళ్లి పోతుంటాయి. నదీ జలాలలో కల్సి
పోతుంటాయి / కొన్ని సార్లు సముద్ర జలాల్లోనికి చేరుతుంటాయి. కాని వీటిని చేపల వంటి
జల చరాలు ఆహారం అనుకుని తినేస్తాయి. అలా ఆహార చక్రం లోకి ప్లాస్టిక్ చేరిపోతోంది .
ఇవి సముద్ర ఎకో సిస్టం కి చాలా హాని చేస్తున్నాయి.
4)H-CNG :
హైడ్రోజన్ చేత సుసంపన్నం (ఎన్రిచ్ ) చేయబడిన CNG(
కంప్రె స్డ్ నాచురల్ గ్యాస్ ). దీన్ని
పబ్లిక్ ట్రాన్స్ పోర్ట్ లో ఇంధనం గా వాడాలనే ప్రతిపాదనలు ఉన్నాయి. H-CNG వాడటం
వలన , కార్బన్ డయాక్సైడ్ విడుదల మరియు హైడ్రో కార్బన్ విడుదల తగ్గి పోతుంది. CNG
లో 1/5 వంతు హైడ్రోజన్ కలిపి బస్సు లకి ఇంధనం గా వాడవచ్చును
. కంప్రెస్డ్ నేచురల్ గ్యాస్ లో మీథేన్ (CH4)
అత్యధిక పీడనం వద్ద నిల్వ ఉండే టట్లు చేస్తారు.
5)రాత్రి పూట ఆకాశం మేఘావృతమై ఉన్నప్పుడు నేలమీద ఉన్న ఆకుపచ్చని గడ్డి మీద /చెట్ల ఆకుల మీద మంచు బిందువులు
ఏర్పడవు ఎందుచేత ?
కారణం : భూమి యొక్క వాతావరణం లో ఉన్న వేడి రాత్రి
పూట , ఆకాశం లోని తిరిగి వెళ్ళ కుండా మేఘాలు అడ్డు కుంటాయి. తద్వారా గాలి లోని
వేడి ఎక్కువ అవుతుంది. (గ్రీన్ హౌస్ ఎఫెక్ట్ లాంటిది ఏర్పడుతుంది ) . అందువల్ల
నీరు ఘనీభవించే అవకాశం ఉండదు. మంచు బిందువులు ఏర్పడవు.(ఇలాంటి ప్రశ్న గత కాలం లో
వచ్చింది )
6)ఉపగ్రహాల
చిత్రాలు / రిమోట్ సెన్సింగ్ డేటా సేకరణ :
i)ఒక ప్రదేశం లో పెరిగే మొక్కల ఆకులలో ఉండే పత్ర హరితాన్ని , మల్టీ
స్పెక్ట్రల్ ఉపగ్రహ చిత్రాన్ని తీసుకుoటారు.
ii)ఒక ప్రదేశం లో ఉండే వరి చేల నుండి విడుదల
అయ్యే గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల ఉపగ్రహ ఛాయ చిత్రాలు తీస్తారు
iii)భూమి మీద ఒక్కో చోట , ఒక్కో విధమైన ఉష్ణోగ్రత
ఉంటుంది. జియో సైన్సు లో ల్యాండ్ సర్ఫేస్ టెంపరేచర్ (LST) ప్రధానమైనది. పంటల
పరిస్థితిని , మొక్క పెరుగుదలని , గ్రీన్ హౌస్ ఎఫెక్ట్ ని అంచనా వేయటానికి LST ని
వాడతారు.
7)హెపటైటిస్
B:
హెపటైటిస్ B అనేది వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్. ప్రపంచం లో
257 మిలియన్ ల మంది దీని వల్ల ఇన్ఫెక్ట్ అవుతున్నారు. హెపటైటిస్ B వైరస్ , ఒకరి
రక్తం మరొకరికి ఎక్కించటం వల్ల వ్యాపిస్తుంది , లేదా ఇతరుల శరీర ద్రవాల ద్వారా కూడా వ్యాపించ వచ్చును. 2015
లో హెపటైటిస్B ద్వారా 8.87 లక్షల మంది చనిపోయారు (సిర్రో సిస్ తో సహా కలిపి ) .
హెల్త్ వర్కర్ లకి ఇదొక వృత్తిపర ప్రమాదం .
8)Cas9
ప్రోటీన్ :
CRISPR(Clustered
Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats) తో అను బంధం ఉన్న ప్రోటీన్ 9 ఇది .
DNA వైరస్ ల నుండి ఇమ్మునో లాజికల్ (వ్యాధి
నిరోధక ) రక్షణ ఇది కల్పిస్తుంది. జెనెటిక్ ఇంజనీరింగ్ లో దీన్ని బాగా
వాడుతున్నారు . ఇది DNA(డి ఆక్సి రైబో న్యూక్లిక్ ఆసిడ్ )ని ఇది కత్తిరిస్తుంది.
ఇది జీవ కణం యొక్క జెనోమ్ ను మార్చ గలదు . లక్ష్యం గా పెట్టు కున్న జీన్ ల ‘ఎడిటింగ్
‘ లో దీని వాడతారు.
9)క్లైమేట్ ఇంజనీరింగ్ మరియు జియో
ఇంజనీరింగ్ :
భూమి వాతావరణం లో ఉన్న తాపాన్ని తగ్గించటానికి ‘సిర్రస్’
మేఘాలను పలుచ బడేట్లు చేయటం , క్లైమేట్ ఇంజనీరింగ్ లో భాగం అవుతోంది. దీని వల్ల
సిర్రస్ మేఘాలు , ఇన్ఫ్రా రేడియేషన్ (పరారుణ కిరణాల రేడియేషన్ ) పీల్చు కోవటం
తగ్గుతుంది. భూ వాతావరణం లో తాపం తగ్గుతుంది.
భూమి యొక్క స్ట్రా టోస్పియర్ లోనికి సల్ఫేట్ ఏరో
సల్ పార్టి కల్స్ ను ఇంజెక్ట్ చేయటం వలన , సూర్య కాంతి అంతరిక్షo లో నికి తిప్పి పంపించబడుతుంది. ఆ
విధం గా భూమి వాతావరణం లో వేడి
తగ్గుతుంది.
10)పైరో
లి సిస్ మరియు ప్లాస్మా గాసి ఫికేషన్ :
పైరో లి
సిస్ మరియు ప్లాస్మా గాసి ఫికేషన్ పద్ధతులు వ్యర్ధ పదార్ధాలను శక్తి గా మార్చే
టెక్నాలజీ కి సంబందించినవి . ఈ పద్ధతులలో అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత లలో వ్యర్ధ పదార్ధాలను
మండించి , శక్తి ని విడుదల అయ్యే టట్లు చేస్తారు. పేపర్ లు , ప్లాస్టిక్ , వ్యర్ధ
ఆహార పదార్ధాలను ఈ పద్ధతి లో మండిస్తారు.
